سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

444

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

استادان او عبارت بودند از : سيد معين الدّين ( بمبئى ) ؛ مولوى حاجى باقر حسين ( مدراس ) ؛ مولوى سيد غلام حسين كربلايى ( مدراس ) ؛ حاجى عبد العظيم ( مدراس ) ؛ سيد محمد على نجفى ( مدراس ) ؛ حكيم مظهر ميان ( مدراس ) ؛ مولوى محمد مرتضى ( لكنهو ) ؛ مولوى مبارك حسين خان ؛ حاجى شيخ جعفر اصفهانى ؛ حاجى شجاعت على بيگ . از ميان شاگردان وى ، حاجى غلام على معروف به حاجى ناجى قابل ذكر است . كتاب چراغ هدايت از تأليفات اوست كه چندين بار به زبان گجراتى و انگليسى چاپ شده است . قاسم آقا 1314 ه ق / 1895 م 1366 ه ق / 1947 م مولانا قاسم آقا ، نام اصلىاش سردار حسين ، فرزند اصغر مولانا سيد اعجاز حسين نقوى و نوهء مولانا سيد محمّد بود . در محضر پدرش قرآن مجيد و صرف و نحو گلستان و بوستان و اسكندرنامه را تمام كرد . مولانا اعجاز حسين در سال 1903 م / 1322 ه ق درگذشت . پدرم مىگفت كه در آن زمان سنش هشت سال بود . بعد از مرگ پدرش مولانا قاسم آقا به همت مادر گرامىاش به تحصيلات خود ادامه داد . دوستان پدرش از جمله ملا على نقى به تعليم و تربيت او كمك كردند ، او وارد كالج كيننگ شد و تقريبا بيست‌ساله بود كه تحصيلاتش را به پايان رساند ، اما به خاطر تأمين معاش و نگهدارى برادرزاده‌هاى بىسرپرست خود به تجارت پرداخت و آنان را سامان بخشيد ، آنگاه مجبور به ترك وطن شد و به حيدرآباد رفت و بعد از مشورت با شاگردان مرحوم پدرش ، براى انجام كار وكالت آماده گشت . مولانا در 28 اوت 1947 م 11 / شوال 1366 ه ق درگذشت و در كربلاى تال كتوره به خاك سپرده شد . از آثار مرحوم پدرم و كتابهاى وى مانند شرائع الاسلام و شرح ميبدى و هداية الحكمه كه خودش نيز خوانده بود ، پيش من موجود است ، وى سخنرانى و روضه‌خوانى مىكرد و اشعار و قصايد فارسى هم مىسرود .